Aantasting van de maculaire streek ( de dunne centrale zone van
de retina, die instaat voor het herkennen en lezen) is de meest frequente oorzaak van nieuwe gevallen van visusstoornis of blindheid boven de 65 jaar.

OCT ZEISS onderzoek laat toe vroegtijdige vormen te diagnosticeren

voorbeeld van maculair oedeem of vochtopstapeling

voorbeeld van macular hole of maculair gat met gedeeltelijk verlies van de centrale visus.


Deze aandoening kan tijdig worden opgespoord door oogfundus-onderzoek en/of fluoresceïne angiografie. In sommige gevallen kan Argon laser stabilisatie van de toestand bekomen.

Recent beschikt het Goes Eye Centre ook over de PDT –de Photodynamische therapie die toelaat zelfs ver gevorderde gevallen van maculaire degeneratie te behandelen en soms te stabiliseren of te verbeteren.

Veroudering van het netvlies: Ouderdoms maculaire degeneratie is de voornaamste oorzaak van blindheid bij de westerse bevolking boven de 65 jaar. Volgens de "Franningham study " uit 1977 bedraagt eht aantal gevallen van macula degeneratie 6.4% in de leeftijdsklasse van 65 to 75 jaar en 19.7% in de groep boven de 75 jaar.

Lezen, een auto besturen, naaien - voor alle activiteiten die een scherp zicht vereisen, is een gezonde macula nodig. Bij gebrek daaraan wordt enkel de wazige omgeving in het perifeer zicht waargenomen.

Bij personen die aan maculadegeneratie lijden, is het perifeer gezichtsvermogen nog goed genoeg om niet volledig afhankelijk te zijn van de hulp van derden bij de uitoefening van dagdagelijkse activiteiten. Zij ondervinden echter moeilijkheden om het uur af te lezen van een horloge, straatnaamborden te lezen of de bestemming van een autobus te onderscheiden en zelfs om het onderscheid te maken tussen een autobus en een vrachtwagen.

Kortom, personen met maculopathie hebben problemen bij alles waarvoor het centraal gezichtsvermogen noodzakelijk is.

Er bestaan verschillende vormen van leeftijdsgebonden maculopathie.

Men maakt onderscheid tussen de droge vorm van seniele maculaire degeneratie die meestal langzaam evolueert en de evolutieve of vochtige vorm die sneller evolueert en veroorzaakt wordt door subretinale neovascularisatie.

Als u aan neovasculaire maculadegeneratie lijdt (of vochtige maculopathie) -de minst frequente maar ernstigste vorm van deze ziekte - kan een tijdige opsporing en behandeling uw zicht redden.

Droge maculopathie.

De meest voorkomende vorm ( 90% van de gevallen) van maculadegeneratie is droge maculopathie. Ongeveer 90% van de maculaziektes behoren tot deze categorie. Aangezien deze vorm van maculadegeneratie samenhangt met het verouderingsproces, is hij bekend onder de naam leeftijdsgebonden maculopathie (LGMD).

Drusen zijn de meest voorkomende afwijkingen in de achterpool bij ouderen.Histologisch zijn het wratachtige vormsels tussen de membraan van Bruch en het pigmentpitheel die een korrelig amorf materiaal ( kalk-kristal) bevatten. Drusen kunnen wel een voorteken zijn van macula- degeneratie, vooral wanneer ze onscherp begrensd en confluerend zijn.

Seniele droge macula degeneratie: Wanneer het pigmentepitheel van de retina geheel te kort schiet en de buitenste delen van de receptoren niet meer vervangen worden gaat de hele cel ten gronde en wordt ze gefagocyteerd.Klompjes pigment blijven als afval achter. De centrale gezichtsscherpte kan dalen tot minder dan 1/10 maar het perifeer gezichtsveld blijft bewaard.Het voorkomen stijgt tot 25% bij personen ouder dan 75 jaar.

Voor seniele droge degeneratie bestaat er geen behandeling. Men tracht deze patiënten zo goed mogelijk te helpen met Low Vision hulpmiddelen: optische vergrootsystemen.

Vochtige maculopathie.

Neovasculaire maculadegeneratie (SRNVM) wordt ook vochtige of exsudatieve maculopathie genoemd omdat het vocht dat wordt afgescheiden door de bloedvaten -die vochtdoorlatend zijn geworden- de lichtgevoelige cellen van de macula beschadigt.

Risicofactoren:

De leeftijd is de belangrijkste risicofactor. De aandoening neemt toe na de 75 jaar.

Geslacht: Vrouwen zijn gevoeliger dan mannen.

Erfelijkheid: drusen zijn dominant erfelijk. Maculaire degeneratie wordt waarschijnlijk dominant erfelijk overgedragen met variabele…………..

Roken: volgens de Eye Disease control study is de kans op het ontwikkelen van maculaire degeneratie driemaal groter bij rokers dan bij niet rokers.

Over het algemeen gaat dit proces gepaard met waarneembare symptomen : rechte lijnen lijken gebogen en later duiken er vlekken op in het gezichtsveld. Als deze aandoening niet wordt behandeld, zal een groot deel van de zenuwcellen van de macula vernietigd worden.

Deze schade is onomkeerbaar aangezien de zenuwcellen van de macula zich, eens vernietigd, niet meer herstellen.

Als de vochtdoorlatende bloedvaten, die kenmerkend zijn voor vochtige (neovasculaire) maculopathie, tijdig worden opgespoord, kan een laserbehandeling het risico op een aanzienlijke gezichtsvermindering tot de helft herleiden, voor zover het centrum van de macula nog niet teveel is beschadigd sinds het beginstadium van de ziekte.

Over het algemeen verdwijnt na laserbehandeling de beeldvervorming en wat belangrijker is, het verlies van het centraal gezichtsvermogen wordt vertraagd.

De symptomen.

Hoe vroeger de maculadegeneratie wordt opgespoord, hoe groter de kans dat het gezichtsvermogen in voldoende mate kan behouden worden.

De eerste symptomen zijn uiteenlopend : het kan bijvoorbeeld zijn dat u veraf gelegen voorwerpen duidelijk ziet maar dat als u probeert te lezen, het schrift wazig lijkt; ofwel stelt het lezen geen enkel probleem maar lijken voorwerpen die een eindje van u verwijderd zijn, verwrongen. De vervorming van rechte lijnen is een veel voorkomend symptoom. Het is ook mogelijk dat u in uw gezichtsveld een grijze vlek waarneemt of dat de grootte van een voorwerp verschillend lijkt al naargelang het oog waarmee u het bekijkt. Als u een van deze symptomen vaststelt, raadpleeg dan onmiddellijk een oogarts.

In ogen met drusen en andere afwijkingen van het pigmentepitheel kunnen vaten uit de choroïdea de subretinale ruimte bereiken.Ernstig verlies van de gezichtsscherpte bij patiënten met leeftijdgebonden maculadegeneratie wordt in 80-90% veroorzaakt door een exsudatieve maculadegeneratie met subretinale neovascularisatie.De visuele prognose van de exsudatieve maculadegeneratie is slecht. Wanneer er zich in één oog een SRN heeft ontwikkeld is de kans op eenzelfde complicatie in het tweede oog ongeveer 10% per jaar.

Prognose :

Er zijn nu resultaten bekend van een aantal goed opgezette onderzoeken die aantonen dat het verloop na lasertherapie een significant betere prognose heeft dan het spontaan verloop. Helaas is de prognose nooit erg gunstig door de hoge recidiefkans. Laserbehandeling vernietigt deze abnormale bloedvaten maar laat uiteraard telkens een beperkt litteken achter. Praktisch steeds behouden deze patiënten een perifeer gezichtsveld.

In een onderzoek van de Macular Photocoagulation Study Group (MPSG) in de Verenigde Staten constateerde men een uitgesproken visusdaling bij 43% van de onbehandelde ogen, maar bij slechts 21% van de ogen die met Laser werden behandeld.

Het is van groot belang de patiënt in te lichten omtrent het risico in het tweede oog. Bij het eerste teken van beeldvervorming (metamorphopsie) of plotse visusdaling dient hij te raadplegen. Zo kan de aandoening in een aantal gevallen in het beginstadium worden gestopt.