Een functiestoornis van de traanpomp

Deze verstopping staat niet op een tekening. Het is dan ook geen "anatomische" verstopping, maar een functiestoornis. De tranen lopen niet zomaar in de traanwegen, ze worden erin gepompt, en deze pomp wordt aangedreven door een normale knipperbeweging van de oogleden. De pompwerking wordt verstoord door bijv. een te slap ooglid, afwijkingen van de huid of littekens en verlamming van de spieren van het ooglid of het gezicht (zie de informatie over de verlamming van de gelaatszenuw, de 'facialisparese'). Een te slap ooglid kan gecorrigeerd worden, een verlamde gelaatszenuw meestal niet. Bij een verlamde gelaatszenuw is het tranen alleen te behandelen met een traanwegprothese.


Pseudotranen

Dit is een bijzondere afwijking waarbij het oog traant omdat het eigenlijk te droog is. De traanfilm die het oog bedekt bestaat voor meer dan 90 % uit water,daarnaast bevat de traanfilm stoffen die zorgen voor goede koppeling van de tranen aan het hoornvlies en voor een afschermlaagje dat verdamping tegengaat. Dit alles zorgt ervoor dat de tranen zich goed aan het hoornvlies hechten en zo weinig mogelijk verdampen. Wanneer er iets mis is met dit systeem, vallen er gaten in de traanfilm tussen de knipperbewegingen door, met het gevolg dat het hoornvlies uitdroogt. De oogarts kan de stabiliteit van de traanfilm onderzoeken door het hoornvlies te kleuren.

Wanneer het hoornvlies uitdroogt, reageert dit door via de zenuwen een seintje naar de traanklier te sturen dat er meer tranen nodig zijn. Het gevolg hiervan is dat overproductie van tranen optreedt. Deze tranen zijn dan vaak nog steeds van slechte kwaliteit, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat. Hoewel het tegenstrijdig lijkt kan er soms dus geadviseerd worden om kunsttranen te gebruiken om traanklachten te verminderen.